แนวคิดสมาร์ตโฟนจอพับ E Ink tinyBook Flip ที่ออกแบบมาเพื่อลดอาการติดสมาร์ตโฟน

สมาร์ตโฟนส่วนใหญ่ในปัจจุบันถูกออกแบบมาให้ผู้ใช้งานรู้สึกว่า "วางไม่ลง" หน้าจอที่มักจะถูกวางหงายขึ้นบนโต๊ะพร้อมสว่างขึ้นทุกครั้งที่มีการแจ้งเตือน ทำให้การหยิบขึ้นมาเช็กดูอีกสักครั้งเป็นเรื่องที่ทำได้ง่ายดายโดยไม่มีอุปสรรคใดๆ ซึ่งสิ่งเหล่านี้ไม่ใช่ความบังเอิญ แต่เป็นความตั้งใจออกแบบฮาร์ดแวร์เพื่อขจัดอุปสรรคในการใช้งานออกไป เพื่อทำให้สมาร์ตโฟนเหล่านี้กลายเป็นสิ่งที่ขาดไม่ได้ในชีวิตประจำวัน

ทว่า แนวคิดของสมาร์ตโฟนที่ชื่อว่า tinyBook Flip กลับตั้งคำถามที่แตกต่างออกไปอย่างสิ้นเชิง นั่นคือ "จะเกิดอะไรขึ้น หากสมาร์ตโฟนถูกออกแบบมาเพื่อหลีกทางให้กับชีวิตของเรา?"

การออกแบบและกลไกที่ช่วยลดการเสพติด

tinyBook Flip เป็นแนวคิด (Concept) สมาร์ตโฟนจอพับแนวตั้งที่สร้างขึ้นโดยใช้หน้าจอแสดงผลแบบ E Ink ขนาด 6.1 นิ้ว จุดเด่นคือเมื่อพับปิดหน้าจอลง ตัวเครื่องจะหดตัวกลายเป็นรูปทรงสี่เหลี่ยมจัตุรัสขนาดกะทัดรัด ขอบโค้งมน พร้อมพื้นผิวสีขาวด้าน ซึ่งมีสัดส่วนที่ดูคล้ายกับกระดาษจดบันทึกแบบพับได้มากกว่าจะเป็นสมาร์ตโฟน และที่สำคัญคือหน้าจอจะถูกซ่อนไว้ด้านในทั้งหมด เมื่อปิดเครื่องจะไม่มีหน้าจอสี่เหลี่ยมที่มีแสงเรืองรองวางหงายอยู่บนโต๊ะ ไม่มีแสงไฟแจ้งเตือนที่คอยกระตุ้นให้เราหยิบขึ้นมาเช็ก มันจะกลายเป็นเพียงวัตถุขนาดเล็กที่เงียบสงบ ซึ่งรูปทรงในขณะพับนี้ทำงานตอบโจทย์ด้านพฤติกรรมมากกว่าที่ตาเห็น เพราะการจะใช้งานสมาร์ตโฟนเครื่องนี้ ผู้ใช้จะต้องใช้ความพยายามทางกายภาพในการ "กางเครื่องออก"

อุปสรรคเล็กๆ น้อยๆ ที่เพิ่มเข้ามาเพียง 2 วินาทีนี้ ช่วยเปลี่ยนพฤติกรรมการ "หยิบสมาร์ตโฟนแบบอัตโนมัติ" ให้กลายเป็นการ "ตัดสินใจอย่างมีสติ" ซึ่งความล่าช้าเพียง 2 วินาทีนั้นมักจะเพียงพอที่จะเข้าไปขัดจังหวะวงจรการเสพติดสมาร์ตโฟนได้ แนวคิดนี้ถือเป็นการนำเอาอุปสรรคในการใช้งานมาเปลี่ยนเป็น "ฟีเจอร์หลัก" ของการออกแบบ ซึ่งฉีกกฎเกณฑ์ของสมาร์ตโฟนทั่วไปอย่างสิ้นเชิง

ข้อจำกัดของจอ E Ink ที่จงใจสร้างมาเพื่อหยุดการไถฟีดโซเชียลมีเดียแบบไม่รู้จบ

หน้าจอ E Ink ทำหน้าที่เป็นอุปสรรคชั้นที่สอง ซึ่งมีความชัดเจนและส่งผลโดยตรงต่อการใช้งาน หน้าจอประเภทนี้มีอัตราการรีเฟรชที่ช้า แสดงผลเป็นระดับสีเทาหรือสีที่ดูจืดชืด และไม่สามารถรองรับภาพเคลื่อนไหวที่มีความเร็วสูงได้

ผลลัพธ์ก็คือการไถฟีดโซเชียลมีเดียแบบไม่รู้จบจะกลายเป็นเรื่องน่าเบื่อ การดูวิดีโอสั้นจะกลายเป็นสิ่งที่แทบจะดูไม่ได้เลย แอปพลิเคชันใดๆ ที่พึ่งพาสีสันสดใส การเคลื่อนไหว และการตอบสนองทางภาพอย่างรวดเร็ว จะหยุดทำงานในรูปแบบที่มันถูกออกแบบมา ซึ่งนี่คือความตั้งใจหลักของตัวเครื่อง ข้อจำกัดเหล่านี้ไม่ใช่ข้อบกพร่องทางวิศวกรรมของเทคโนโลยีจอภาพยุคเก่า แต่เป็นโครงสร้างที่จงใจทำให้พฤติกรรมการเสพติดหน้าจอเป็นเรื่องที่ไม่น่าอภิรมย์อีกต่อไป

ในทางกลับกัน หน้าจอ E Ink กลับทำหน้าที่บางอย่างได้ดีเยี่ยมและสอดคล้องกัน เช่น การอ่านข้อความ, การส่งข้อความ, การดูปฏิทิน และการใช้งานอินเทอร์เฟซแบบภาพนิ่ง ภาพเรนเดอร์ของ tinyBook Flip แสดงให้เห็นถึง UI ที่สร้างขึ้นบนจุดแข็งเหล่านี้อย่างชัดเจน เช่น หน้าปัดนาฬิกาขนาดใหญ่, วิดเจ็ตปฏิทิน และภาพพื้นหลังภาพวาดสีเทา โดยที่ตัวเครื่องไม่ได้พยายามทำในสิ่งที่หน้าจอไม่รองรับ หรือพูดง่ายๆ คือสมาร์ตโฟนเครื่องนี้ไม่ได้พยายามทำได้ทุกอย่าง แต่เลือกที่จะทำหน้าที่ในขอบเขตที่แคบลงอย่างภาคภูมิใจ

ความเป็นไปได้ทางเทคโนโลยีและข้อควรระวัง

เทคโนโลยีหน้าจอ E Ink แบบพับได้ไม่ใช่เพียงเทคโนโลยีในจินตนาการ ในระดับชิ้นส่วนฮาร์ดแวร์นั้นมีอยู่จริงและเคยปรากฏในสมาร์ตโฟน E-reader เชิงทดลองมาแล้ว เพียงแต่ยังไม่มีสมาร์ตโฟนสำหรับผู้บริโภคทั่วไปรุ่นใดที่ผลิตออกมาในจำนวนมาก ดังนั้น tinyBook Flip จึงไม่ได้เป็นเพียงการจินตนาการถึงชิ้นส่วนที่เป็นไปไม่ได้ แต่เป็นการนำเสนอรูปแบบที่บริษัทผู้ผลิตยังไม่ได้ตัดสินใจลงทุนผลิต ซึ่งช่องว่างระหว่างแนวคิดนี้กับความเป็นจริงเป็นเพียงเรื่องของ "การค้า" ไม่ใช่ "เทคนิค"

นอกจากนี้ เมื่อมองในมุมของพื้นที่ทางสังคม เมื่อพับเก็บ tinyBook Flip จะดูแทบไม่ออกว่าเป็นอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ ไม่มีหน้าจอ ไม่มีไฟสถานะเรืองแสง การที่สมาร์ตโฟนไม่มีจุดดึงดูดสายตาเมื่อไม่ได้ใช้งาน ถือเป็นการส่งสัญญาณที่แตกต่างจากสมาร์ตโฟนทั่วไปที่มักจะเรียกร้องความสนใจอยู่ตลอดเวลา การวางสมาร์ตโฟนเครื่องนี้ลงหมายถึงการทำให้มันหายไปจากสภาพแวดล้อมอย่างแท้จริง ไม่ใช่แค่หายไปจากมือ

อย่างไรก็ตาม แนวคิดนี้ก็ยังคงมีจุดบอดและอุปสรรคที่ไม่ได้ตั้งใจให้เกิดขึ้นอยู่บ้าง เช่น หน้าจอ E Ink ไม่ตอบโจทย์การใช้งานกล้องถ่ายรูป, ระบบนำทางแบบเรียลไทม์, การวิดีโอคอล และแอปพลิเคชันยืนยันตัวตน นอกจากนี้ กลไกบานพับสำหรับจอพับยังเพิ่มความซับซ้อนทางกลไกและความหนาให้กับตัวเครื่อง ซึ่งภาพเรนเดอร์ที่ดูสะอาดตามักจะซ่อนจุดนี้เอาไว้ หากมีการผลิตจริงจะต้องเกิดการปรับเปลี่ยนคุณสมบัติบางอย่างที่ภาพจำลองเหล่านี้ไม่ได้แสดงให้เห็น

ท้ายที่สุดแล้ว คำถามที่น่าสนใจที่สุดอาจไม่ใช่ว่า "สมาร์ตโฟนเครื่องนี้จะสามารถผลิตออกมาขายจริงได้หรือไม่" แต่เป็นคำถามที่ว่า "การออกแบบสมาร์ตโฟนให้ใช้งานผิดวัตถุประสงค์ (หรือใช้เพื่อความบันเทิง) ได้ยากขึ้น ถือเป็นเป้าหมายการออกแบบที่สมเหตุสมผลหรือไม่" หรือนี่เป็นเพียงการสร้างสมาร์ตโฟนที่คนส่วนใหญ่ไม่ได้ต้องการจะใช้กันแน่ ซึ่งแนวคิด tinyBook Flip ได้เลือกยืนหยัดอย่างหนักแน่นในคำตอบแรก ส่วนตลาดผู้บริโภคจะเห็นด้วยหรือไม่นั้น เป็นอีกเรื่องหนึ่งที่ต้องรอดูกันต่อไป

แหล่งที่มา yankodesign